CZARNOBYL

Historia Czarnobyla jest bogata, a jej korzenie si臋gaj膮 czas贸w 艣redniowiecza (pierwsze wzmianki pochodz膮 z 1193). Od XVI wieku miasto znajdowa艂o si臋 pod silnym wp艂ywem 呕yd贸w (wi臋cej na temat historii 呕yd贸w na naszym BLOGU).

Czarnobyl zosta艂 mocno dotkni臋ty dzia艂aniami Drugiej Wojny 艢wiatowej, a w czasach Zwi膮zku Radzieckiego, miasto sta艂o si臋 baz膮 serwisow膮 dla statk贸w, zlokalizowan膮 przy rzece Prype膰.

Ze wzgl臋du na swoj膮 nisk膮 populacj臋 i 艂atwy dost臋p do wody, rejon Czarnobyla zosta艂 wybrany przez Ministerstwo Energetyki ZSRR na miejsce budowy elektrowni (obrany punkt znajdowa艂 si臋 zaledwie 20 km na p贸艂noc od miasta Czarnobyl). Konstrukcja elektrowni j膮drowej Czarnobyla, imienia Lenina, rozpocz臋艂a si臋 w 1970. W tym samym czasie Prype膰 鈥 miasto satelickie 鈥 nosz膮ce t臋 sam膮 nazw臋 co pobliska rzeka, zosta艂o wzniesione w okolicy. W chwili odpalenia pierwszego reaktora w 1977, miasto Prype膰 zamieszkiwa艂o 14聽000 os贸b. Dzi臋ki logistyce transportowej 鈥 autobusy, poci膮gi, a nawet statki 鈥 Prype膰 sta艂 si臋 regionalnym centrum z dobrymi perspektywami. Plany sowiet贸w wzgl臋dem elektrowni Czarnobyl by艂y niebywale dalekosi臋偶ne 鈥 ta elektrownia j膮drowa mia艂a sta膰 si臋 najwi臋kszym tego typu obiektem na 艣wiecie.Planowano bowiem rozbudow臋 o kolejne 12 reaktor贸w, przy czym ka偶dy mia艂 generowa膰 1000 MW mocy wyj艣ciowej. Czarnobyl doczeka艂 si臋 4 dzia艂aj膮cych reaktor贸w, a kolejne dwa by艂y na etapie budowyWtedy to plany pokrzy偶owa艂a katastrofa.

Image

Katastrofa w Czarnobylu 鈥 co si臋 sta艂o ?

Wydarzenia zwi膮zane z wybuchem w czarnobylskiej elektrowni mia艂y miejsce 26 kwietnia 1986 roku. By艂a to najwi臋ksza katastrofa nuklearna w dziejach ludzko艣ci. Do wybuchu j膮drowego dosz艂o w czwartym bloku elektrowni, zlokalizowanym tylko 120 km od stolicy Ukrainy, Kijowa, i bardzo blisko granicy z Bia艂orusi膮.聽

W tym czasie elektrownia Czarnobyl zalicza艂a si臋 do grona najwi臋kszych tego rodzaju obiekt贸w na 艣wiecie. Co wi臋cej, stanowi艂a ona cz臋艣膰 strategicznego programu Armii Czerwonej. Do samej eksplozji dosz艂o wskutek zbiegu okoliczno艣ci, pomijaj膮c fakt, 偶e reaktor nie posiada艂 aktualnego systemu zabezpiecze艅 i charakteryzowa艂 si臋 niskim stopniem automatyzacji. W t臋 fataln膮 noc, 26 kwietnia, przeprowadzano eksperyment w reaktorze nr 4, kt贸rego celem by艂o przetestowanie inercjalnego zakresu jednostki turbogeneratora.. Wpierw obni偶ono moc wyj艣ciow膮 do niemal偶e ca艂kowitego zatrzymania j膮drowej reakcji 艂a艅cuchowej, a potem gwa艂townie zwi臋kszona moc wyj艣ciow膮 przez operator贸w. Zatrzyma艂o si臋 ch艂odzenie rdzenia reaktora. Te dzia艂ania doprowadzi艂y si臋 przegrzania paliwa i zniszczenia rdzenia reaktora.

Image

Nad ranem o godzinie 1:24 lokalnego czasu, od 40 do 60 sekund po rozpocz臋ciu eksperymentu dosz艂o do dw贸ch pot臋偶nych wybuch贸w w jednostce nr 4 w elektrowni w Czarnobylu. Wed艂ug ustale艅 dochodzeniowc贸w, wyj臋cie wszystkich pr臋t贸w kontrolnych ze strefy aktywnej reaktora, w po艂膮czeniu z rosn膮c膮 moc膮 wyj艣ciow膮, doprowadzi艂o do nieodwracalnej reakcji, kt贸rej skutkiem by艂 wybuch. Odnotowano, 偶e systemy zabezpiecze艅 by艂y wy艂膮czone, a by膰 mo偶e nawet niesprawne (tak wykaza艂 test) w czasie pierwszej eksplozji, wskutek kt贸rej po艂膮czenie radioaktywnej pary z wodorem wysadzi艂o w powietrze wa偶膮c膮 1聽200 ton pokryw臋 reaktora, doprowadzaj膮c przy okazji do uszkodzenia dachu. Po kilku sekundach nast膮pi艂a druga eksplozja, tym razem znacznie silniejsza. Wed艂ug kilku niezale偶nych bada艅 nad katastrof膮 w Czarnobylu pierwszy wybuch by艂 zwyczajny 鈥 natury chemicznej, natomiast druga eksplozja, kt贸ra uwolni艂a p艂on膮ce i rozp臋dzone neutrony, mia艂a charakter wybuchu nuklearnego z si艂膮 0,3 kilotony (to mniej wi臋cej tyle co 300 ton nitrogliceryny). Wed艂ug zezna艅 naocznych 艣wiadk贸w, stoj膮c w mie艣cie Prype膰mo偶na by艂o zobaczy膰 czerwon膮 po艣wiat臋 po pierwszym wybuchu, a z kolei po drugiej eksplozji po艣wiat臋 barwy jasnoniebieskiej, po kt贸rej nad reaktorem pojawi艂 si臋 charakterystyczny grzyb atomowy.

Image

Katastrofa nuklearna w Czarnobylu by艂a r贸wnie偶 po cz臋艣ci wynikiem zbiegu okoliczno艣ci.Eksperyment mia艂 zosta膰 przeprowadzony przez inn膮 zmian臋, kt贸ra by艂a specjalnie przeszkolona pod k膮tem takich zada艅. Niemniej jednak zdecydowano si臋 przy艣pieszy膰 testy ze wzgl臋du na nadchodz膮ce 艢wi臋to Pracy oraz warunek wyrobienia normy produkcyjnej. Op贸藕nienie oznacza艂oby, 偶e eksperyment by艂by przeprowadzony przez inn膮 zamian臋 pracownik贸w ni偶 ta, kt贸ra go opracowa艂a. W trakcie nocnej zmiany, w kt贸rej czasie przeprowadzono eksperyment, kadra operator贸w sk艂ada艂a si臋 w du偶ej mierze z niedo艣wiadczonych pracownik贸w.聽

Zaraz po wypadku wy艂膮czono dwa pozosta艂e reaktory, a zarz膮d elektrowni og艂osi艂 stan wyj膮tkowy. Centrum dowodzenia mie艣ci艂o si臋 w bunkrze pod elektrowni膮 Czarnobyl (mo偶esz odwiedzi膰 sterowni臋 bunkra w czasie zwiedzania Elektrowni Czarnobyl, dodaj t臋 opcj臋 do swojej 1 day Chernobyl, 2 day Chernobyl lub Private Chernobyl tour).

Za艂oga elektrowni Czarnobyl odnotowa艂a brak jednego in偶yniera 鈥 Valerego Khodemchuka 鈥 kt贸ry sta艂 si臋 pierwsz膮 oficjalnie potwierdzon膮 ofiar膮 katastrofy w Czarnobylu, niemniej jednak jego cia艂a nigdy nie odnaleziono.

Przebieg zdarze艅 katastrofy w Czarnobylu z dnia 26 kwietnia 1986:

  • 1:23 Dwie eksplozje jednostki nr 4
  • 1:26 Alarm po偶arowy w elektrowni Czarnobyl
  • 1:28 Przybycie zast臋pu zak艂adowej stra偶y po偶arnej elektrowni Czarnobyl
  • 1:35 聽Przybycie zast臋pu stra偶y po偶arnej z Prypeci
  • 2:10 Ugaszenie ognia w hali turbiny
  • 5:00 Jednostka nr 3 zostaje wy艂膮czona ze wzgl臋d贸w bezpiecze艅stwa
  • 6:00 Wojskowa brygada chemiczna przybywa na teren Czarnobyla i przeprowadza pomiary rzeczywistego promieniowania
  • 6:35 Wszystkie po偶ary w elektrowni Czarnobyl zostaj膮 ugaszone. *Zniszczony rdze艅 reaktora p艂onie dalej a偶 do 10 Maja 1986 roku

Wiecz贸r 鈥 przybycie komisji, dowodzonej przez naukowca Walerija Legasowa na miejsce zdarzenia w elektrowni Czarnobyl

Czarnobylscy stra偶acy i 偶o艂nierze walcz膮cy z niewidzialnym wrogiem

Radioaktywny py艂 zacz膮艂 si臋 wydobywa膰 ze zniszczonego i p艂on膮cego reaktora nr 4 elektrowni Czarnobyl 鈥 dosz艂o do ska偶enia 艣rodowiska zar贸wno w pobliskiej, jak i w dalszej okolicy. Pierwszym krokiem likwidacji skutk贸w wybuchu nuklearnego w Czarnobylu by艂o ugaszenie p艂on膮cej hali reaktora oraz dachu g艂贸wnej hali maszynowej. Z kolei pierwszymi osobami na miejscu zdarzenia byli stra偶acy ze specjalnej zak艂adowej brygady elektrowni Czarnobyl. Zaraz po tym na ratunek przybyli stra偶acy z pobliskich miast Prype膰 oraz Ivankov. Po偶ar ugaszono wsp贸lnymi si艂ami w ci膮gu 3 godzin od eksplozji. Na nieszcz臋艣cie, w samym sercu reaktora nr 4 elektrowni Czarnobyl wci膮偶 p艂on臋艂a mieszanka substancji zawieraj膮cych paliwo nuklearne鈥

Stra偶acy pracuj膮cy przy wypadku w Czarnobylu nie znali prawdziwej przyczyny po偶aru, tak wi臋c po prostu polewali wod膮 ruiny reaktora. To tylko pogorszy艂o spraw臋, doprowadzaj膮c do kilku mniejszych eksplozji, kt贸re nios艂y za sob膮 ca艂kiem spore ska偶enie radioaktywne.

Zarys zdarze艅 po ugaszeniu po偶aru zniszczonego reaktora o nr 4

Ugaszenie po偶aru zniszczonego reaktora nr 4 elektrowni Czarnobyl przez stra偶ak贸w by艂o dopiero wst臋pem. Bitwa toczy艂a si臋 nadal. Rdze艅 reaktora wraz ze wszystkimi stopionymi materia艂ami by艂 niczym wrz膮ca magma. Radzieccy naukowcy potrzebowali ca艂ej armii, aby opanowa膰 sytuacj臋. W celu powstrzymania post臋pu ska偶enia radioaktywnego reaktor Czarnobyla w ci膮gu nast臋pnych tygodni zosta艂 wype艂niony tysi膮cami ton mieszaniny boru, dolomitu, piasku, gliny i o艂owiu 鈥 kt贸re to zrzucano z helikopter贸w lataj膮cych nad reaktorem nr 4 elektrowni Czarnobyl. Zrzucone materia艂y ugasi艂y p艂on膮cy grafit i wch艂on臋艂y radioaktywne opary. Dwa tygodnie po stopieniu rdzenia, radzieckie w艂adze postanowi艂y zabezpieczy膰 ca艂y uszkodzony blok, obudowuj膮c go specjalnym sarkofagiem 鈥 betonow膮 konstrukcj膮 z niezale偶nym systemem ch艂odzenia.

Post臋p likwidacji w ci膮gu kolejnych miesi臋cy: kim byli 鈥瀕ikwidatorzy Czarnobyla鈥?

Incydent w Czarnobylu poci膮gn膮艂 za sob膮 ca艂膮 seri臋 zdarze艅, kt贸re jeszcze nigdy nie mia艂y miejsca w historii ludzko艣ci. Wi臋kszo艣膰 prac wykona艂y rezerwy Armii Czerwonej, na kt贸re g艂贸wnie sk艂adali si臋 m艂odzi m臋偶czy藕ni. Po przeprowadzeniu ewakuacji w promieniu 30 km od reaktora elektrowni Czarnobyl wezwano oddzia艂y 艂owc贸w. Mieli oni za zadanie zabici膰 ka偶de zwierz臋 (zar贸wno dzikie, jak i oswojone), co mia艂o zapobiec post臋powaniu ska偶enia, w tym wypadku chodzi艂o o roznoszenie radioaktywnego py艂u.Py艂 odkryto w futrachi, jak r贸wnie偶 w mi臋sie i ko艣ciach zwierz膮t. Rozstawiono myjnie dla czo艂g贸w i pojazd贸w wykorzystywanych do usuwania skutk贸w katastrofy 鈥 cho膰 nale偶y podkre艣li膰, 偶e 偶aden z pojazd贸w, kt贸re przyby艂y na ratunek, nigdy nie opu艣ci艂 ju偶 strefy Czarnobyla. Wszystkie porzucono, kiedy nie by艂y ju偶 przydatne.Niekt贸re wci膮偶 tu le偶膮, zgromadzone w skupiskach tzw. cmentarzyskach maszyn. Prace likwidacyjne, kt贸rych bezwzgl臋dnym priorytetem by艂o obni偶enie poziomu napromieniowania oraz zabezpieczenie reaktora (Sarkofag Czarnobylski), sprowadzi艂y tysi膮ce ludzi do strefy Czarnobyla 鈥 byli to tzw. likwidatorzy. Wi臋kszo艣膰 z nich stanowili wojskowi, policjanci, kierowcy, pracownicy s艂u偶by zdrowia, budowniczy oraz in偶ynierowie –聽 艂膮cznie 100 tysi臋cy ludzi przewin臋艂o si臋 przez stref臋 Czarnobyla.Wi臋kszo艣膰 z nich umieszczono w mie艣cie, gdzie przed katastrof膮 偶y艂o zaledwie 14 tysi臋cy os贸b. Wielu fachowc贸w, kt贸rzy w okresie likwidacji mieszkali w Prypeci i pracowali przy elektrowni atomowej Czarnobyl, otrzymywa艂o dodatkowe wynagrodzenie (do 100 tysi臋cy dolar贸w ameryka艅skich), a najbardziej zas艂u偶eni na 鈥瀙olu bitwy鈥 w Czarnobylu dostawali na w艂asno艣膰 ca艂e mieszkania.

Image

Ska偶enie z Czarnobyla posz艂o w 艣wiat

Eksplozja w Czarnobylu uwolni艂a radioaktywne substancje, kt贸re wzbi艂y si臋 w powietrze na wysoko艣膰 1,5 kilometra. Z tej wysoko艣ci radioaktywna chmura niesiona przez po艂udniowo-wschodni wiatr dotar艂a a偶 do Skandynawii, sk膮d zawr贸ci艂a na powr贸t聽 nad ZSRR (Ukrain臋). W ci膮gu pierwszego dnia po incydencie w Czarnobylu kierunek wiatru zmieni艂 si臋 na zachodni. Druga radioaktywna chmura przelecia艂a nad Polsk膮, Czechos艂owacj膮 i polecia艂a do Austrii, gdzie odbi艂a si臋 od Alp i wr贸ci艂a z powrotem nad Polsk臋. Z tego, co wiadomo na dzie艅 dzisiejszy nie ma 偶adnego miejsca na Ziemi, gdzie nie dotar艂y chmury z Czarnobyla. Radioaktywne chmury rozprzestrzeni艂y si臋 po ca艂ym 艣wiecie.


Do teren贸w najbardziej dotkni臋tych opadem radioaktywnym z Czarnobyla nale偶a艂y dwie republiki radzieckie: Ukraina i Bia艂oru艣, kt贸re podj臋艂y decyzj臋 o trwa艂ej ewakuacji cz臋艣ci swoich region贸w ze wzgl臋du na ska偶enie 艣rodowiska. W samym procesie odka偶ania du偶膮 rol臋 odegra艂y prawa fizyczne promieniotw贸rczo艣ci 鈥 chodzi tutaj o proces rozk艂adu niestabilnych substancji na bardziej stabilne elementy, jak w przypadku radioaktywnego jodku 135 – Czytaj wi臋cej o tym, jak Czarnobyl zn贸w sta艂 si臋 bezpieczny dla ludzi w naszym PRZEWODNIKU NA TEMAT BEZPIECZE艃STWA.

Cykl rozk艂adu takich substancji jest kr贸tki, tak wi臋c relatywnie szybko po katastrofie dosz艂o do naturalnego rozpadu na mniej szkodliwe substancje. Obecnie ska偶enie radioaktywne w strefie Czarnobyla w g艂贸wnej mierze stanowi膮 pierwiastki takie jak stront i cez 鈥 okres rozpadu w ich wypadku wynosi 30 lat.聽

Wspomniane substancje spowodowa艂y ska偶enie 艣rodowiska okolicy Czarnobyla przez kolejne dekady od incydentu. Z kolei izotopy plutonu i ameryku prawdopodobnie pozostan膮 na terenie strefy Czarnobyla na kilka kolejnych tysi臋cy lat. Jednak偶e ju偶 dzisiaj ci臋偶ko na nie trafi膰 (zosta艂y wch艂oni臋te przez gleb臋 i nie powoduj膮 promieniowania zagra偶aj膮cego ludzkiemu zdrowiu). Przeczytaj wi臋cej na temat promieniowania oraz tego, czym ono tak w艂a艣ciwie jest na naszym聽BLOGU.

Image

Ofiary katastrofy w Czarnobylu

W drodze 艣ledztwa w sprawie katastrofy w Czarnobylu oficjalnie uznano, 偶e win臋 ponosi personel, kt贸ry nie zastosowa艂 si臋 do bezwzgl臋dnych przepis贸w bezpiecze艅stwa. Dyrektor elektrowni Czarnobyla V. P.聽 Briuchanow oraz In偶ynier G艂贸wny N. M. Fomin zostali skazani na 10 lat wi臋zienia. Zast臋pca In偶yniera G艂贸wnego A.S. Diat艂ow na 5 lat, a Dowodz膮cy komor膮 reaktora A.P. Kowalenko wraz z聽 szefem zmiany elektrowni聽 B. V. Rogozghkin na 3 lata. Krajowy Inspektor Y. A. Laushkin zosta艂 skazany na 2 lata pozbawienia wolno艣ci. Wi臋cej szczeg贸艂贸w na temat Procesu Czarnobylskiego). Znajdziesz w sekcji naszego bloga. Paradoksalnie, ca艂y Proces Czarnobylski mia艂 miejsce w domu kultury w Czarnobylu, kt贸ry pierwotnie pe艂ni艂 rol臋 synagogi (mo偶esz go zobaczy膰 podczas Twojej聽 wycieczki do Czarnobyla.

Katastrofa, kt贸ra mia艂a miejsce w Elektrowni J膮drowej Czarnobyl im. Lenina by艂a tylko pocz膮tkiem ci膮gu wydarze艅, kt贸ry zmieni艂 nie tylko zasady bezpiecze艅stwa energetyki nuklearnej, ale r贸wnie偶 bieg historii ludzko艣ci.

Image
Czarnobyl w liczbach

  • 10 000 000 ludzi dotkni臋tych skutkami w 3 krajach
  • 120 000 ludzi ewakuowanych ze 100 miast i wsi
  • Ponad 50聽000 kilometr贸w kwadratowych ska偶onej strefy
  • Ponad 5000 os贸b wci膮偶 pracuje w strefie Czarnobyla i w elektrowni j膮drowej Czarnobyl
  • 100 Czarnobylskich Babuszek wci膮偶 偶yje w strefie

Ci臋偶ko dok艂adnie okre艣li膰, ile ofiar poci膮gn膮艂 za sob膮 incydent w Czarnobylu. Oczywi艣cie, do bezpo艣rednich ofiar zaliczamy pracownik贸w elektrowni, a tak偶e stra偶ak贸w, kt贸rzy wystawieni byli na聽 艣miertelne dawki promieniowania. W ci膮gu pierwszych trzech dni hospitalizowano 299 pacjent贸w z typowymi objawami choroby popromiennej (ostry zesp贸艂 popromienny).Wszystkich odes艂ano samolotem z Kijowa do szpitala nr 6 w Moskwie (pasa偶erom samolotu towarzyszy艂 zast臋pca burmistrza Prypeci, Aleksandr Esaulow, kt贸rego mo偶esz pozna膰 podczas wycieczki z ChernobylX). Oficjalnie potwierdzono 28 bezpo艣rednich ofiar katastrofy w Czarnobylu, a wi臋kszo艣膰 z nich pochowano na cmentarzu Mitino w Moskwie. Cia艂a ofiar s膮 zabezpieczone w betonowych trumnach ze wzgl臋du na wysoki poziom promieniowania. Wed艂ug oficjalnych danych incydent czarnobylski dotkn膮艂 oko艂o 600聽000 ludzi. Dokumentacja dzieli ofiary na kilka kategorii. Najwi臋ksz膮 grup臋 tworz膮 likwidatorzy (oko艂o 200-240 ty艣 os贸b), czyli ratownicy, 偶o艂nierze odpowiedzialni za odka偶anie, stra偶acy oraz funkcjonariusze policji. Kolejn膮 grup臋 tworz膮 mieszka艅cy ska偶onej strefy Czarnobyla (oko艂o 116聽000). W nast臋pstwie ewakuowano kolejne 220聽000 os贸b ze ska偶onych terytori贸w: Bia艂orusi, Ukrainy i Rosji. Obecnie ska偶one tereny zamieszkuje oko艂o 5 mln ludzi. 艁膮cznie ponad 10 milion贸w os贸b odczu艂o powik艂ania po katastrofie w Czarnobylu, z czego 3,2 mln stanowi膮 obywatele samej Ukrainy (reszta to mieszka艅cy Bia艂orusi i Rosji).聽

S艂owo Czarnobyl oznacza 鈥濸io艂un鈥

Miasto Czarnobyl (z ukrai艅skiego Chornobyl) oraz jego okolice to tzw. Polissia, kraina o p艂askim ukszta艂towaniu terenu, poro艣ni臋ta lasami 艣wierkowymi, miejscami bagnista i poprzecinana wieloma rzekami, le偶膮ca w p贸艂nocnej cz臋艣ci Ukrainy, przy granicy z Bia艂orusi膮. Nazwa miasta w bezpo艣rednim t艂umaczeniu oznacza ro艣lin臋 鈥 pio艂un, kt贸rej pe艂no w tutejszej okolicy. Ro艣lina ta jest wspominana w Biblii i wielu chrze艣cijan uwa偶a, 偶e tragedia, do kt贸rej dosz艂o w Czarnobylu, zosta艂a w pewien spos贸b przewidziana (je艣li chcesz pozna膰 dok艂adn膮 tre艣膰 proroctwa, pobierz nasz darmowy ebook Mity i Prawdy o Czarnobylu) 6. . Pio艂un ma intensywnie gorzki smak, a tak偶e posiada rozmaite w艂a艣ciwo艣ci zdrowotne i oczyszczaj膮ce. Co ciekawe, ta ro艣lina jest jednym ze sk艂adnik贸w u偶ywanych do produkcji Absyntu.

Prype膰 i katastrofa w Czarnobylu

Powsta艂y w 1970 roku Prype膰 by艂 niegdy艣 modelowym radzieckim miastem. Zbudowane zaledwie 3 km od elektrowni atomowej Czarnobyl 鈥 to miasto satelita, wzniesione z my艣l膮 o pracownikach elektrowni oraz ich rodzinach. Prype膰 mia艂 wszystkie wygody 贸wczesnego miasta 鈥 stacj臋 kolejow膮, port, szpital, nie wspominaj膮c o weso艂ym miasteczku. By艂 istny raj dla obywatela ZSRR, w kt贸rym nie brakowa艂o 偶ywno艣ci ani 偶adnych innych podstawowych produkt贸w 鈥 a to wszystko pod bezpo艣rednim nadzorem Ministerstwa Energetyki ZSRR w Moskwie. Miasto w g艂贸wnej mierze przyci膮ga艂o m艂odych ludzi z ca艂ego Zwi膮zku Radzieckiego, o czym 艣wiadczy 艣rednia wieku, kt贸ra wynosi艂a tutaj zaledwie 25 lat.聽

Aleksiej Moskalenko toby艂y komendant policji w Prypeci, kt贸rego nadal mo偶na spotka膰 podczas swojej wycieczki z ChernobylX Wspomina on, 偶e koniec kwietnia 1986 roku by艂 wyj膮tkowo ciep艂y i wi臋kszo艣膰 mieszka艅c贸w Prypeci sp臋dza艂a dnie na 艣wie偶ym powietrzu, zajmuj膮c si臋 dzie膰mi. 26 kwietnia w mie艣cie odby艂y si臋 4 wesela. Tego sobotniego wieczoru wie艣ci o incydencie w pobliskiej elektrowni Czarnobyl szybko obieg艂y miasto 鈥 to wszystko dzi臋ki ludziom takim jakMoskalenko, kt贸ry by艂 jednym z naocznych 艣wiadk贸w eksplozji reaktora nr 4 elektrowni Czarnobyl. W艂adze Prypeci nie ostrzeg艂y swoich 50聽000 mieszka艅c贸w o ska偶eniu radioaktywnym.Dzieci po prostu odes艂ano ze szk贸艂, zalecaj膮c pobyt w domu. Nikt nie zapewni艂 obywatelom pigu艂ek z jodem, kt贸re by艂yby bardzo pomocne w zwalczaniu objaw贸w napromieniowania.

Image

Zast臋pca burmistrza Prypec i-聽 A. Esaulov – wspomina, 偶e brakowa艂o 艣rodk贸w pomocy dla mieszka艅c贸w, w zwi膮zku z czym urz膮d miasta poprosi艂 o dodatkowe wsparcie od rz膮du. Wypadek w elektrowni Czarnobyl podni贸s艂 dopuszczalny poziom napromieniowania o tysi膮ce razy. Ewakuacja Prypeci mia艂a miejsce jeden dzie艅 po katastrofie 鈥 popo艂udniem 27 kwietnia 1986 鈥 kiedy zorganizowano logistyk臋, na miejsce przyby艂y poci膮gi, statki i przede wszystkim autobusy z ca艂ego Zwi膮zku Radzieckiego. Obywatele Prypeci mogli zabra膰 ze sob膮 wy艂膮cznie niezb臋dne przybory, wszyscy spodziewali si臋, 偶e powr贸c膮 do dom贸w za kilka dni 鈥 taka informacja zosta艂a podana, aby unikn膮膰 paniki i powstrzyma膰 ludzi przed zabieraniem zbytecznego baga偶u. Ju偶 wkr贸tce potem w艂adze ZSRR zdecydowa艂y, 偶e Prype膰 musi pozosta膰 opuszczony na zawsze.聽聽

W jaki spos贸b poproszono obywateli Prypeci, aby przyst膮pili do ewakuacji 27 kwietnia 1986 o godz. 14:00?

Uwaga, obywatele Prypeci! Rada miasta informuje, 偶e w zwi膮zku z incydentem w Elektrowni Czarnobyl poziom napromieniowania w mie艣cie Prype膰 i jego okolicy staje si臋 coraz gro藕niejszy. Komunistyczna Partia, jej w艂adze, a tak偶e uzbrojone wojsko podejmuj膮 wszelkie niezb臋dne kroki, aby opanowa膰 sytuacj臋. Niemniej jednak w trosce o bezpiecze艅stwo obywateli, ze szczeg贸ln膮 uwag膮 na dzieci, musimy dokona膰 tymczasowej ewakuacji ludno艣ci do pobliskich miast w rejonie Kijowa. Z tych wzgl臋d贸w, pocz膮wszy od 27 kwietnia 1986 od godz. 14:00, ka偶dy blok mieszkalny b臋dzie mie膰 do dyspozycji autobus, nadzorowany przez policj臋 i urz臋dnik贸w miejskich. Zaleca si臋 zabranie ze sob膮 dokument贸w, niezb臋dnych przybor贸w i okre艣lonej porcji 偶ywno艣ci na wszelki wypadek. Cz艂onkowie kierownictwa plac贸wek publicznych i przemys艂owych miasta sporz膮dzili list臋 pracownik贸w, kt贸rzy musz膮 pozosta膰 w Prypeci, aby utrzyma膰 wspomniane plac贸wki w dobrej kondycji. Wszystkie domy b臋d膮 strze偶one przez policj臋 w trakcie ewakuacji. Towarzysze, tymczasowo opuszczaj膮c swoje domy, pami臋tajcie, 偶eby zgasi膰 艣wiat艂o, wy艂膮czy膰 sprz臋t elektryczny i zamkn膮膰 okna. Prosimy o zachowanie spokoju i porz膮dku w czasie tej tymczasowej ewakuacji.

Image

Ewakuacja Prypeci

Podczas ewakuacji w pierwszej kolejno艣ci zadbano o kobiety i dzieci 鈥 w tej cz臋艣ci ZSRR autobus贸w by艂o jak na lekarstwo.Z tego wzgl臋du 艣ci膮gano pojazdy z innych cz臋艣ci kraju, aby ewakuowa膰 50 tysi臋cy mieszka艅c贸w Prypeci. Kolejka autobus贸w ci膮gn臋艂a si臋 przez 20 kilometr贸w 鈥 to oznacza, 偶e kiedy pierwszy autobus wyje偶d偶a艂 z Prypeci, to kierowca ostatniego nawet nie widzia艂 jeszcze komin贸w elektrowni Czarnobyl. W ci膮gu niespe艂na 3 godzin miasto opustosza艂o ju偶 na zawsze. Po ewakuacji Prypeci przyst膮piono do wyludniania innych miejscowo艣ci i wsi w promieniu 30 kilometr贸w od reaktora 鈥 wszystko trwa艂o do pocz膮tku maja. Prace odka偶aj膮ce przeprowadzono w 1840 etapach. Jednak偶e sama wykluczona strefa Czarnobyla zosta艂a utworzona dopiero w 1994, kiedy to przeniesiono ostatnich mieszka艅c贸w wsi z zachodniej cz臋艣ci do nowych mieszka艅 w regionie Kijowa i 呕ytomierza. Wi臋cej na temat ewakuacji na naszym BLOGU.聽

Image

W trakcie ewakuacji mieszka艅cy Prypeci nie mogli zabiera膰 ze sob膮 偶adnych zwierz膮t 鈥 zwierzaki mog艂y mie膰 na sobie radioaktywny py艂. W艂adze posun臋艂y si臋 nawet o krok dalej i聽 w celu zapobiegni臋cia post臋powaniu ska偶enia 艣rodowiska, wezwano si艂y specjalne, kt贸rych zadaniem by艂o zlikwidowanie ka偶dego zwierz臋cia w strefie Czarnobyla. Dnia 5 maja ewakuacja mieszka艅c贸w z wykluczonej strefy Czarnobyla (obszar w promieniu 30 km od Czarnobyla) dobieg艂a ko艅ca.

呕ycie w Czarnobylu obecnie

Na dzie艅 dzisiejszy wst臋p do strefy Czarnobyla jest zakazany. Wyj膮tek stanowi膮 byli mieszka艅cy odwiedzaj膮cy cmentarze, lub ka偶dy, kto otrzyma specjaln膮 przepustk臋 (np. tury艣ci i pracownicy). Co ciekawe, oko艂o 100 os贸b (w g艂贸wnej mierze seniorzy), czyli tzw. Babuszki wci膮偶 mieszkaj膮 w wykluczonej strefie Czarnobyla, a organy kontroluj膮ce stref臋 zdaj膮 si臋 akceptowa膰 ten stan rzeczy. Wi臋kszo艣膰 z nich bra艂a czynny udzia艂 w likwidacji skutk贸w katastrofy w Czarnobylu. Mo偶esz odwiedzi膰 Babuszki w trakcie swojej wycieczki do Czarnobyla z ChernobylX 鈥 poznasz warunki, w kt贸rych przysz艂o im 偶y膰 i dowiesz si臋, dlaczego powr贸ci艂y.

Opr贸cz wy偶ej wspomnianych mieszka艅c贸w w strefie Czarnobyla przebywa r贸wnie偶 3000 pracownik贸w, kt贸rzy 偶yj膮c w specjalnym re偶imie, pomagaj膮 zadba膰 o stref臋 Czarnobyla. W艣r贸d nich odnajdziemy pracownik贸w le艣nictwa, oddzia艂y stra偶y po偶arnej, kontroler贸w napromieniowania, kucharzy, a nawet przewodnik贸w wycieczek po Czarnobylu. W elektrowni Czarnobyl wci膮偶 pracuje 2500 os贸b, pomimo i偶 zosta艂a ona ca艂kowicie wy艂膮czona z u偶ytku w 2000 roku. Poza likwidacj膮 paliwa nuklearnego pracownicy s膮 odpowiedzialni za przep艂yw elektryczno艣ci z Bia艂orusi na Ukrain臋 i z powrotem. Kilka tysi臋cy ludzi kontynuowa艂o prace nad konstrukcj膮 nowego sarkofagu, kt贸ry zosta艂 uko艅czony w 2018. Wi臋cej na temat nowych norm bezpiecze艅stwa na naszym BLOGU.

Prype膰 鈥 Miasto Duch贸w

Obecnie Prype膰 jest wymar艂ym miastem i pomimo i偶 nikt tam nie mieszka, to miejsce ma sw贸j w艂asny klimat. Los Prypeci nie zosta艂 przypiecz臋towany tak, jak by艂o to w przypadku pobliskich wsi, zr贸wnanych z ziemi膮 przez buldo偶ery. Jedyne, co po nich pozosta艂o, to tabliczki przy drodze 鈥 ka偶dy, kto pragnie uczci膰 porzucone wsie, musi zda膰 si臋 na map臋. Policja i wojsko strzeg膮 dost臋pu do Prypeci, a tak偶e ca艂ej rozci膮gaj膮cej si臋 w promieniu 30 km strefy. Pomimo i偶 s艂u偶ba trwa nieprzerwanie, to nie da si臋 zapobiec kradzie偶om i pl膮drowaniu 鈥 do wi臋kszo艣ci rabunk贸w dosz艂o po rozpadzie Zwi膮zku Radzieckiego. Wtedy to strefa Czarnobyla nie by艂a a偶 tak dok艂adnie strze偶ona. Praktycznie ca艂e miasto Prype膰 zosta艂o spl膮drowane przez z艂odziei i pr贸偶no szuka膰 tu nietkni臋tych mieszka艅. Z domostw skradziono wszelkie kosztowno艣ci. W 1987 obywatele Prypeci otrzymali szans臋 na powr贸t po pewn膮 cz臋艣膰 swoich rzeczy, niemniej jednak mo偶na by艂o zabra膰 ze sob膮 dos艂ownie kilka toreb 鈥 tylko garstka ludzi zdecydowa艂a si臋 na powr贸t. Fabryka wojskowa Jupiter pozosta艂a czynna a偶 do 1998 roku, jednak偶e obecnie jest jeszcze bardziej z艂upiona i zniszczona od wi臋kszo艣ci mieszka艅 czy szk贸艂 w mie艣cie. Co ciekawe, pralnia w Prypeci, kt贸ra obs艂ugiwa艂a pracownik贸w elektrowni atomowej Czarnobyl, dzia艂a艂a do 2018 roku. W dalszym ci膮gu funkcjonuj膮 dwa obszary miasta: gara偶e ci臋偶ar贸wek oraz studnia g艂臋binowa ze stacj膮 pomp (dostarcza wod臋 do elektrowni Czarnobyl). Miasto duch贸w p臋ka w szwach od radzieckich pozosta艂o艣ci (z lat 80.) 鈥 pisma, znaki, ksi膮偶ki i zdj臋cia, na kt贸rych wida膰 g艂贸wnie motywy z komunizmem i Leninem w tle. Cytaty i portrety Lenina wida膰 dos艂ownie na ka偶dym kroku:w Pa艂acu Kultury, hotelu, szpitalu, na komisariacie, a tak偶e w szko艂ach i przedszkolach. Przechadzka po mie艣cie jest jak powr贸t do przesz艂o艣ci, z t膮 r贸偶nic膮, 偶e nie ma tutaj 偶ywego ducha. Umilk艂y nawet ptaki.

Image

Dzi臋ki fotografiom i filmom historycznym, kt贸re b臋d膮 towarzyszy膰 Ci w trakcie podr贸偶y do Czarnobyla, zobaczysz pe艂en obraz chwalebnych radzieckich czas贸w, kiedy to Prype膰 rozwija艂 swe skrzyd艂a. Nie tylko zabierzemy Ci臋 do dom贸w i ruin, ale r贸wnie偶 przedstawimy Ci los Czarnobyla od podszewki. A to wszystko opowiedziane ustami bohater贸w Czarnobyla, kt贸rych spotkasz w trakcie swojej wycieczki i b臋dziesz m贸g艂 ich zapyta膰 o wszystko. Dzi臋ki temu jeszcze bardziej poczujesz czasy Zwi膮zku Radzieckiego. Zapewniamy radzieckie mundury i przeja偶d偶k臋 retro gablot膮 w trakcie wycieczki po Czarnobylu. Przebywaj膮c w Czarnobylu, zawsze do艣wiadcza si臋 paradoksu 鈥 z jednej strony to jeden z najczarniejszych rozdzia艂贸w聽 na kartach historii ludzko艣ci, za艣 z drugiej to wspania艂y ci膮g wydarze艅 dla przyrody, kt贸ra walczy o swoje w tym kszta艂towanym ludzk膮 r臋k膮 艣wiecie. Niekt贸re budynki zosta艂y poro艣ni臋te przez drzewa, ledwo co wida膰 je z drogi. Kilka budowli zawali艂o si臋 przez zaniedbanie, inne z kolei ugi臋艂y si臋 pod ci臋偶arem 艣niegu, kt贸rego, kilka lat temu, spad艂y tu olbrzymie ilo艣ci. Za oko艂o 20 lat po mie艣cie pozostan膮 ju偶 tylko ruiny. Nie ma takiego drugiego miejsca na 艣wiecie.

Co czeka Czarnobyl w przysz艂o艣ci?

Wykluczona strefa Czarnobyla jest symbolem tragedii i najwi臋kszej katastrofy nuklearnej w dziejach ludzko艣ci. Po ponad 35 latach to miejsce staje si臋 teraz ostoj膮 nadziei. To jedyne miejsce na 艣wiecie, w kt贸rym tak wyra藕nie wida膰, jak Matka Natura walczy o swoje. To jeden z powod贸w, kt贸re przyczyni艂y si臋 do ustanowienia tutaj rezerwatu przyrody w 2016 roku. W Czarnobylu mo偶na natrafi膰 na niespotykane w Europie formy dzikiego 偶ycia, wyst臋puj膮ce w jednym miejscu 鈥 s膮 tu wilki, jelenie, dziki, 偶贸艂wie, bobry, a nawet dzikie konie. Nie odkryto 偶adnych mutacji w organizmach tych zwierz膮t, a co ciekawe, 艣rednia d艂ugo艣膰 ich 偶ycia jest wyj膮tkowo dobra. Ty, jako turysta, wnosisz ze sob膮 podmuch 偶ycia do strefy Czarnobyla i samej Prypeci.聽

Wycieczka do tego miejsca聽 to topowa atrakcja ukrai艅skiej turystyki, najcz臋艣ciej odwiedzane miejsce UrbEx na 艣wiecie. Co roku do Czarnobyla przyje偶d偶a ponad 100聽000 turyst贸w (dane za rok 2019). Odwiedziny nie usta艂y nawet w dobie pandemii 2020 (co prawda by艂o to ju偶 tylko 36 tysi臋cy turyst贸w). Turystyka czarnobylska ma znacz膮cy wp艂yw na miejscow膮 gospodark臋, a nasze urocze przewodniczki 鈥 Babuszki Czarnobyla 鈥 nawet gotuj膮 tutaj dania鈥 艢mia艂o, sam zapytaj panie pracuj膮ce w hotelu, jakie to wszystko smaczne!聽 Nie spodziewaj si臋 tu luksusowych hoteli i sklep贸w z pami膮tkami –聽 Czarnobyl jest obszarem chronionym przez wojsko, w kt贸rym panuj膮 okre艣lone zasady i ograniczenia. Poza turystyk膮 energia wci膮偶 odgrywa istotn膮 rol臋 w strefie Czarnobyla, pomimo i偶 elektrownia Czarnobyl nie produkuje ju偶 energii elektrycznej. Obecnie obiekt dawnej elektrowni Czarnobyl pe艂ni funkcj臋 rozdzielni pr膮du przesy艂anego pomi臋dzy Ukrain膮 i Bia艂orusi膮. Co ciekawe, chi艅scy inwestorzy planuj膮 tutaj budow臋 jednej z najwi臋kszych farm s艂onecznych na 艣wiecie, a zach臋ca ich do tego rozbudowana infrastruktura energetyczna. Ponadto, w strefie Czarnobyla znajduj膮 si臋 magazyny do przechowywania paliwa nuklearnego 鈥 na razie z tej mo偶liwo艣ci korzysta Ukraina, a by膰 mo偶e ju偶 wkr贸tce i ca艂a Europa. Nowe zabezpieczenie reaktora elektrowni Czarnobyl (nowy sarkofag) zapewni nam kolejne 100 lat bezpiecze艅stwa, a tak偶e da czas Ukrainie i Europie na opracowanie sposobu neutralizacji nie tylko sarkofagu, ale r贸wnie偶 wszelkich pozosta艂o艣ci z reaktora nr 4. Ukraina pragnie zachowa膰 dziedzictwo Czarnobyla i wystawia膰 je na widok turyst贸w z ca艂ego 艣wiata, a my jako ChernobylX wspieramy Czarnobyl w drodze do otrzymania statusu 艢wiatowego Dziedzictwa UNESCO. Zar贸wno Strefa Czarnobyla, jak i Prype膰 zmieniaj膮 si臋 w muzeum Zimnej Wojny pod go艂ym niebem. Biuro ChernobylX rozpocz臋艂o misj臋 kszta艂towania Twojego 艣wiatopogl膮du w 2008 鈥 oto nasza historia.

Kiedy przyjedziesz napisa膰 swoj膮 w艂asn膮 opowie艣膰 o Czarnobylu?

Je艣li czekasz na jaki艣 znak,
to w艂a艣nie jest to!

You are using an outdated browser. You can update it on this page.